Nieuwjaarsdebat

16 januari 2012 - Nieuwspoort, Den Haag

We hebben haast! Het duurzamer maken van de samenleving moet veel sneller en beter. The new green economy komt eraan, maar dat gaat bepaald niet vanzelf.

Waar liggen de kansen om door te pakken en welke barrières moeten worden opgeruimd? Hierover organiseerde Schuttelaar & Partners op 16 januari in perscentrum Nieuwspoort, Den Haag, het Nieuwjaarsdebat. Vier krachtige vrouwen die hun sporen in duurzaamheid hebben verdiend, brachten in beeld waar we staan en vooral wat er dit jaar moet gebeuren op weg van de oude (fossiele) economie naar de nieuwe groene economie. Elk van hen sloot af met een persoonlijk commitment voor 2012.

Sprekers

Marga Hoek
Anniek Mauser
Jacqueline Cramer
Suzanne van der Pijll

Marga Hoek

Van papier naar praktijk

Uit de huidige economische crisis blijkt dat duurzame ondernemers beter bestand zijn tegen de crisis dan niet-duurzame bedrijven.

Duurzame bedrijven zijn adaptiever, hebben het vermogen anderen te overtuigen en nemen de toekomst als vertrekpunt. Duurzaam ondernemen is de oplossing voor de crisis in plaats van een obstakel.

In 2011 hebben we met z’n allen veel papier geproduceerd, dat geldt ook voor de Groene Zaak. Het heeft ons goede dingen opgeleverd, zoals de Green Deals. Maar we zien ook dat in 2011 het debat wegzakt en de moedeloosheid toeneemt. Voor 2012 nemen we hier geen genoegen mee, we moeten van papier naar praktijk. Inzetten op wat ècht het verschil maakt. Van efficiënt naar effectief.

Mijn persoonlijk commitment voor 2012 is dan ook om de behoefte aan authentiek leiderschap in te vullen. Dat is niet gemakkelijk, je moet achter beslissingen durven te staan, zeggen wat je vindt en het levert dilemma’s op; Waar moet je meeveren en waar niet? In 2012 gaat de Groene Zaak veel nieuwe initiatieven uitvoeren en bouwen aan de nieuwe groene economie. Helaas komt nog onvoldoende naar voren hoe leuk en spannend dat is, want het kan spannende innovaties genereren. De Groene Zaak wil meer ‘drive’ losmaken, niet alleen lobbyen maar ook zelf business cases bouwen en leiderschap tonen in de praktijk!

Anniek Mauser

Gedragsverandering bewerkstelligen

Ruim een jaar geleden presenteerde Unilever het Unilever Sustainable Living Plan. Nieuw van dit plan is dat we milieu-impact en groei ontkoppelen, de ketens in zijn geheel bekijken en het meten van de milieu-impact in de keten als vertrekpunt nemen.

Dit meten gaf inzicht dat slechts een klein deel van de milieu-impact veroorzaakt wordt door onze productie en een groot deel door consumentengebruik van onze producten. Hierdoor krijgt duurzaamheid een andere positie binnen Unilever. We waren al bezig met duurzame landbouw, innovatie en productie. Maar dit betekent dat onze marketeers ermee aan de slag moeten en de uitdaging moeten aangaan om verandering in het gedrag van consumenten te bewerkstelligen.

Ik vind het spannender dan ooit om te zien wat je kan bereiken als grote onderneming. Een jaar na de lancering van het Plan is de interne organisatie bij Unilever in transitie. We werken aan betrokkenheid via training en zorgen dat mensen in beweging komen voor duurzaamheid. Dat is een voortdurend zoekproces: building the bridge while walking on it. De vijf levers for change, die Unilever heeft benoemd om gedragsverandering te genereren, passen we zowel intern als extern toe:

  1. Make it understood
  2. Make it easy
  3. Make it desirable
  4. Make it rewarding

Ik heb drie wensen voor 2012. Ten eerste dat de interne transitie verder gaat om zo die verandering in consumentengedrag te stimuleren. Ten tweede dat duurzaamheid nog meer gaat landen in het bedrijfsleven en in de samenleving. En ten derde dat duurzaamheid internationaal hoger op de agenda komt te staan.

Jacqueline Cramer

Op weg naar MVO 2.0

Het gros van de bedrijven heeft MVO op de agenda staan. Ze brengen duurzaamheidverslagen uit, verbeteren stapsgewijs, maar wat mist zijn de echt grote sprongen die gemaakt moeten worden.

Veel van wat kan, gebeurt nog niet. We moeten de transitie maken naar MVO 2.0. Wat betekent dit nu, voor People, Planet en Profit? Voor People betekent dat het nieuwe werken daadwerkelijk invulling geven en rekening houden met de sociale omgeving. Voor Planet betekent dit een clustergerichte aanpak om MVO daadwerkelijk te verankeren in de keten. Als we kijken naar Profit dan betekent dit niet alleen uit te gaan van shareholder value, maar ook van stakeholder value. We moeten naar nieuwe financiële modellen waarin niet alleen naar rendement wordt gekeken.

Tot op heden is de consument onvoldoende meegenomen in duurzaamheid. Het gezamenlijke moet versterkt worden, bijvoorbeeld door nieuwe vormen van participatie. Zie het voorbeeld van Urgenda met het op grote schaal aanbieden van zonnepanelen aan bedrijven en particulieren of Nudging, een consortium dat consumenten een duwtje in de rug wil geven richting duurzaamheid. Het is een uitdaging om de potentie tot verandering bij bedrijven en bij consumenten aan elkaar te verbinden. De klassieke vorm van NGO’s is achterhaald. De traditionele milieubeweging moet een brede duurzaamheidbeweging worden, met veel vernieuwende bedrijven. Het is de taak van de overheid om slim te sturen: processen voor transitie faciliteren en mede vormgeven. De overheid moet leiderschap tonen en oog hebben voor korte èn lange termijn doelstellingen.

“Practice what you preach: Voor 2012 streef ik ernaar om via verschillende manieren, bijvoorbeeld via het Utrecht Sustainability Institute of burgerinitiatieven, het transitieproces dat ik hier heb geschetst daadwerkelijk in praktijk te brengen.”

Suzanne van der Pijll

Gezond en duurzaam; een kwestie van doen

Een terugblik op 25 jaar duurzaam en gezond leert dat de wetenschap veel kennis over verduurzaming heeft opgeleverd en bedrijven duurzaamheid op de agenda hebben en enthousiast zijn. Implementatie is nu de opgave, want gezond en duurzaam is tegenwoordig een kwestie van doen. Met acht wensen luid ik het nieuwe jaar in om dit te bewerkstelligen:

  1. De kringlopen sluiten waar het kan

    In de afgelopen jaren is de hoeveelheid huishoudelijk afval per persoon flink gestegen. Minder afvalverbranding, meer en betere verzameling en recycling van eindige grondstoffen en grondstoffen die niet gerecycled kunnen worden, niet meer op de markt brengen, zijn de juiste maatregelen om de hoeveelheid afval te beperken.

  2. Duurzaam voedsel, de richting is al lang bekend

    Duurzaam voedsel, het gaat om de richting, niet over de definitie. Laten we ophouden met elkaar bestrijden over de vraag of biologisch nu wel of niet duurzaam is. We kennen de richting, nl voedsel met minder of geen bestrijdingsmiddelen, meer plantaardig, voedsel van dichtbij, niet teveel eten en weinig weggooien.

  3. Doorbreek het taboe: Reken een fatsoenlijke prijs

    Consumenten blijken best bereid meer te betalen voor producten. Voorwaarde is wel dat zij weten dat het extra geld dat zij besteden voor die meerprijs aan die goede zaak ten goede komt. Laten we toewerken naar een fatsoenlijk prijs, waarin transparant wordt welk deel van de keten welk deel van de prijs ontvangt.

  4. Verbreding naar kleding

    Het moet normaler worden om duurzaam te shoppen voor leuke producten, bijvoorbeeld voor duurzame mode. Meer aandacht in de media, binnen de sector en vooral ook in de winkel en bij de consument helpt hierbij.

  5. Houd de stad leefbaar

    We staan op een keerpunt, er zijn veel initiatieven voor een leefbare stad en tegelijk staat het voorzieningenniveau in de stad onder druk. Laten we de lokale en burgerinitiatieven uit het afgelopen jaar een vervolg geven en vorm geven aan sociale duurzaamheid binnen de wijk. Dit kan alleen als iedereen zich daarvoor inzet en ook zelf koopt bij buurtwinkels.

  6. Een goede gezondheid, ook voor de sociaal zwakkere

    De hoge kosten voor de gezondheidzorg worden nu vooral gebruikt om zieke mensen weer beter te maken. Voor een goede gezondheid is vaart nodig: vaart maken met preventie en voorlichting, gezond voedsel en meer bewegen.

  7. Benut de technologie

    Vele technologische doorbraken en innovaties zijn klaar m grootschalig en op consumenten niveau ingezet te worden. Leg die daken van distributiecentra, kassen en de achterkant van je mobieltje gewoon vol met zonnecellen.

  8. Samen die beweging vormen

    Implementatie krijgt vaart als iedereen zich daarvoor inzet. Steek je nek uit en ga samen aan de slag! Ondersteun elkaar daarbij. Samen maken we het verschil.

De richting is bekend, het gaat nu om het toepassen van die kennis en techniek. Samen waarde creëren en niet wachten op de volgende innovatie of subsidie. Persoonlijk wil ik in 2012 deze wensen implementeren, te beginnen met de zonnecellen op mijn eigen dak, in maart.

Uitkomst stellingen

  1. De huidige crisis is een enorme kans om Nederland duurzamer te maken

    Eens - De crisis is een kans om het beter te doen, bedrijven gaan op zoek naar nieuwe business kansen. De financiële crisis laat zien dat het verduurzaming brengt, bijvoorbeeld in de vorm van meer transparantie, groen beleggen en de klant centraal stellen.
    Oneens - Wanneer je aanpassingen doorvoert ten tijde van een crisis, is het eigenlijk al te laat om de crisis te overleven.
    80% voor
    20% tegen
  2. Een energieke samenleving is een onmisbare voorwaarde voor verdere verduurzaming

    Eens - Verder verduurzaming kan alleen als we ons er allemaal met volle energie voor inzetten.
    Oneens - Veel mensen richten hun energie op heel andere dingen dan duurzaamheid.
    90% voor
    10% tegen
  3. MVO is gewoon greenwashing

    Eens - Er zijn nog teveel bedrijven die aan greenwashing doen, die de zaken niet op orde hebben.
    Oneens - We moeten de oorzaak aanpakken, niet greenwashing aanpakken.
    50% voor
    50% tegen
  4. The new green economy is er al

    Eens - We zijn goed op weg, alhoewel nog niet iedereen participeert in de nieuwe economie. Bedrijven die willen, kunnen al in the new green economy participeren.
    Oneens - In verschillende sectoren gaat nog teveel aandacht uit naar de fossiele economie. Er wordt veel over gepraat, maar nog te weinig gedaan.
    60% voor
    40% tegen

Partners

  • http://www.klv.nl
  • http://www.utrechtinc.nl
  • http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/eleni
  • http://www.start-life.nl