Innovatieve voedingsconcepten

27 april 2010 - Nieuwspoort in Den Haag

"Met alle huidige kennis over gezonde voeding zitten we op een goudmijn. Maar hoe brengen we die informatie aan de man?” Met deze vraag vatte Philip Rijken, hoofd voedingswetenschap Europa, Azië en Pacific bij DSM Nutritional Products het thema ‘Innovatieve voedingsconcepten’ goed samen.

Het debat was het derde in de reeks Maatschappelijke Cafés ‘Nieuwe kijk op gezond!’, georganiseerd door Schuttelaar & Partners, in samenwerking met het ministerie van VWS, Food & Nutrition Delta, TNO, Wageningen UR (University and Research Centre) en KLV Wageningen Alumni Network. Het centrale thema van de avond was hoe we gezond eten gewoon kunnen maken: hoe ziet de toekomst van gezonde voeding eruit?

De jury was na afloop van het debat eensgezind; Valérie Klostermann van het Voedingscentrum was de beste debater. Zij zei: “Nieuw voedingsonderzoek is interessant, maar we hoeven niet massaal over te stappen naar functionele voedingsmiddelen. De basismiddelen die al voor handen zijn, zijn voldoende om gezond te eten. ”

Sprekers

Renger Witkamp
Philip Rijken
Ad Nagelkerke
Kartika Liotard

Renger Witkamp

De industrie en overheid richten zich bij het onderzoek naar de gezondheidseffecten van voeding tot nog toe veel te veel op harde eindpunten.

Maar bij voeding en het ‘gezonder maken’ van personen gaat het om subtiele effecten. We moeten dus anders kijken naar gezondheid; niet de harde eindpunten maar de subtiele processen en interacties in het lichaam. Een betere gezondheid gaat om het vermogen om je als mens aan te passen aan wisselende omstandigheden, je flexibiliteit en je weerstand. Dit is een dynamisch proces. Om hier inzicht in te krijgen, zijn er andere onderzoeksmethodes nodig.

Philip Rijken

De voedingswetenschap heeft ons al veel geleerd. Maar in het kader van 'Een nieuwe kijk op gezond' behoeft de effectieve implementatie van bestaande kennis veel meer aandacht, naast onderzoek en innovatie.

We zijn onvoldoende in staat gebleken de kennis die we al hebben effectief in de samenleving toe te passen. DSM ondersteunt nieuwe technologieën en initiatieven, maar draagt ook bij aan het verder ontginnen en toepassen van 'de goudmijn' van bestaande kennis. DSM gebruikt hierbij drie uitgangspunten. Food + maakt het mogelijk voeding te verrijken met positieve elementen, zoals voldoende vitamines en mineralen. Food – maakt het mogelijk negatieve elementen zoals zout en acrylamide in de voeding te verminderen. En tenslotte is er Functional Beyond, waarbij het gaat om extra functionaliteit van ingrediënt-mixen, bijvoorbeeld om hart- en vaatgezondheid te bevorderen. Aangevuld met aantrekkelijke marketingconcepten gericht op het gezondheidsvoordeel voor de consument, levert DSM een bijdrage aan de implementatie van de bestaande kennis uit de voedingswetenschap.

Ad Nagelkerke

De publieke opinie over voeding is op te delen in drie groepen. Mensen die de voedingsindustrie wantrouwen, mensen die primair niet hun voedselkeuzes baseren op gezondheid en mensen die vertrouwen en interesse hebben in innovatieve voedingsconcepten.

We moeten er voor waken dat de grote groep ‘desinteresse’ niet omslaat naar wantrouwen. Stel dat je de gezonde keuze de enige keuze maakt, wat voor invloed heeft dat op de publieke opinie? Gaat de groep van wantrouwende mensen dan nog sterker ageren vanwege een beperking in de keuzevrijheid en zal die groep dan toenemen? We kunnen alle producten gezonder maken. Vergelijk het met het Rijksvaccinatieprogramma in Nederland: het overgrote merendeel accepteert dit als de juiste keuze en we accepteren een marginale, vaste kleine groep die weigert daar in mee te gaan. Zal het met voeding ook die kant op kunnen gaan?

Kartika Liotard

In de Europese Unie zijn er twee kanten. Enerzijds de bescherming van de consument, anderzijds de versterking van de concurrentiepositie van de EU en de industrie. Willen we snel scoren met innovatieve producten, of willen we de veiligheid van de consument behouden?

De strenge regelgeving voor nieuwe producten is geen rem op innovatie, maar een koppeling dat de veiligheid van de consument die boven het economisch belang gaat. We hebben nog niet bereikt dat de richtlijn van twee stuks fruit en 2 ons groente gehaald worden. Juist hier hebben we nieuwe innovatietechnieken nodig, meer op het gebied van distributie en niet op het gebied van voedingstechnologie. Want wat heb je aan gezonde voeding als mensen het toch niet eten?

Uitkomst stellingen

  1. De voedingswetenschap zal de komende 10 jaar alleen maar bevestigen wat we al weten

    Eens - Nieuw voedingsonderzoek toont aan wat we al eten: schijf van 5 en voldoende groente en fruit. Met de bestaande kennis komen we ver genoeg. Implementatie is het belangrijkst.
    Oneens - Er is nog veel te onderzoeken; hoe kunnen we bijvoorbeeld specifiek de gevaarlijkste vetten rondom organen aanpakken? Daar is grote winst te behalen bij obesitas.
    10% voor
    90% tegen
  2. Functionele voedingsmiddelen verlagen de zorgkosten

    Eens - Het toevoegen van vitamine D kost 25 miljard voor heel Europa. Dit levert het tienvoudige op in besparing van de zorgkosten.
    Oneens - Dit is voor een klein deel van de bevolking nuttig, het heeft geen zin voor de grote groep.
    40% voor
    60% tegen
  3. Maak de gezonde keuze de enige keuze

    Eens - Je kunt niet alle voeding gezond maken. Zorg er daarom voor dat de gezonde variant de standaard wordt.
    Oneens - De beslissing ligt nog altijd bij de consument. Als ik heel ongezonde pindakaas wil eten, compenseer ik dat zelf wel met gezond fruit.
    10% voor
    90% tegen
  4. Natuurlijke producten zijn het beste voor de volksgezondheid

    Eens - Al miljoenen jaren weten mensen in Ethiopië wat gezond voedsel is. Welvaart ziekten zijn daar totaal onbekend.
    Oneens - In de natuur zijn voldoende gifstoffen te vinden. Natuurlijk is niet per se gezonder.
    30% voor
    70% tegen
  5. Niet de voedingswetenschap maar de sociale wetenschap biedt de oplossing voor gezonder eten

    Eens - Het zijn complexe problemen, waar vaak sociale oorzaken achter schuilen, zoals werkloosheid, slechte financiële situatie of isolement.
    Oneens - Het is geen tegenstelling, maar en/en. Het is zo complex dat alleen een multidisciplinaire aanpak werkt.
    70% voor
    30% tegen