Preventie: winst én zorg

14 april 2007

Is het betutteling? Of pure noodzaak? Niet zozeer over het waarom, maar vooral over het hoe van preventie blijken de meningen flink verdeeld. Tijdens het Maatschappelijk Café Preventie, winst of zorg? op 19 april werden de grenzen van ingrijpen van vele kanten onderzocht. Het onderwerp raakt onze persoonlijke levenssfeer: wat mag de wet of norm mij voorschrijven en wat niet? Het recht op ongezond leven hoort volgens de meerderheid bij de persoonlijke vrijheid. Tegelijkertijd roept dit zorgen op over de maatschappelijke gevolgen daarvan. Jaagt ongezond leven de samenleving op kosten? Wat legitimeert overheid, werkgevers en zorgverzekeraars om zich te bemoeien met onze leefstijl? Bij ongezond gedrag van jongeren en zwangere vrouwen moet de overheid zeker interveniëren om gezondheidswinst te behalen. Maar vinden we ook dat de overheid eerder aan gezondheidsbevordering moet doen in probleemwijken dan in villawijken?

Zorgen voor meer gelegenheid om de gezonde keuze te kunnen maken, is het advies van deskundigen. En dat gaat verder dan voldoende bewegen en gezond eten – dat omvat een schone en aangename woonomgeving, voldoende buitenruimte, opleidingsmogelijkheden en een stimulerende sociale omgeving. Niet eenvoudig, omdat vaak niet bewezen is wat effectief is en wat niet. Bovendien blijkt dat een integrale aanpak lastig te realiseren is. Hoe dan ook, de sprekers hebben de gedachteontwikkeling over de grenzen van preventie verder gebracht en in het Lagerhuisdebat sprak een keur aan mensen uit de zorgsector, overheid, bedrijfsleven en wetenschap zich vrij uit over het onderwerp. Gezondheidsvoorlichting als afzonderlijke activiteit kwam nauwelijks aan de orde. Kennelijk is het tijd voor wat anders. Een jaarlijkse verplichte leefstijl-APK van de overheid? Opvallend is dat de helft van de aanwezigen zich daarin kon vinden. Dat was een paar jaar geleden nog wel anders.

Sprekers

Arne van den Boom
Hans van Oers
Iris van Bennekom
Wim Groot

Arné van den Boom (1960) startte in 1984 als beleidsmedewerker gezondheidszorg bij de GGD Stadsgewest Breda. Van 1990 tot 1995 werkte hij bij de Vereniging van Nederlandse Zorgverzekeraars en Zorgverzekeraars Nederland in Zeist. Vanaf 1995 is hij werkzaam in diverse marketing- en salesfuncties binnen verschillende werkmaatschappijen van Achmea. Momenteel is hij werkzaam als Commercieel directeur Achmea Zorg (Zilveren Kruis Achmea, Groene Land Achmea en PWZ Achmea).

Hans van Oers studeerde statistiek en epidemiologie en is gepromoveerd op een proefschrift over gezondheidsverschillen tussen buurten in Rotterdam. Momenteel is hij hoofd van het Centrum Volksgezondheid Toekomst Verkenningen van het RIVM. Daarnaast is hij hoogleraar Openbare Gezondheidszorg aan de Universiteit van Tilburg. Zijn expertise ligt op het terrein van de epidemiologie, preventie, openbare gezondheidszorg en gezondheidsinformatie op internet. Hij is lid van verschillende wetenschappelijke commissies op deze terreinen.

Sinds 2000 is Iris van Bennekom (1962) directeur van de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF). Na haar opleiding Beleid en Management Gezondheidszorg aan de Erasmus Universiteit Rotterdam volgde zij aanvullend de postdoctorale opleiding Strategie en Management van Organisaties in de Gezondheidszorg (TIAS/KUB Tilburg). Gedurende haar carrière was zij werkzaam voor diverse organisaties in de zorgsector, waaronder Zilveren Kruis Verzekeringen en de Algemene Haagse Stichting voor Verzorging en Verpleging. Bij de NPCF richt Van Bennekom zich, naast algemeen management, op strategische positionering en beleid.

Wim Groot (1960) studeerde economie en filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. In 1992 promoveerde hij op het proefschrift over werkloosheid en opleiding. Sinds 1998 is hij werkzaam als hoogleraar Gezondheidseconomie aan de Universiteit van Maastricht. Ook is hij sinds 1997 verbonden aan het NWO Prioriteitprogramma SCHOLAR (Scholing, Arbeidsmarkt en Economische Ontwikkeling Scholar). Daarnaast bekleedt hij verschillende nevenfuncties (o.a. voorzitter Capaciteitsgroep Beleid, Economie en Organisatie van Zorg BEOZ en voorzitter van de Provinciale Raad van de Volksgezondheid in Limburg).